„Człowiek żyje naprawdę dopiero wtedy, gdy żyje dla innych i dla tradycji, która go ukształtowała.” – kard. Stefan Wyszyński
Te słowa oddają ideę projektu „Z regionalizmem w przyszłość”, którego celem była edukacja, pielęgnowanie oraz przekazywanie dziedzictwa kulturowego naszego regionu kolejnym pokoleniom.
Szczególnie ważnym działaniem projektu było przygotowanie nowych strojów regionalnych dla zespołów: ZR Mali Mszalniczanie , ZR Mali Mystkowianie, ZR Mały Skalnik, ZR Mszalniczanie, ZR Mystkowianie, oraz ZR Skalnik.
Łącznie opracowano i uszyto 641 elementów strojów ludowych przeznaczonych dla dziecięcych, młodzieżowych oraz dorosłych członków zespołów regionalnych. Wśród wykonanych elementów znalazły się między innymi koszule haftowane – damskie i męskie, spódnice, gorsety, halki, zapaski, kamizelki, kaftany, spodnie, pasy, kapelusze, czepce, chusty kaszmirowe i regionalne, korale oraz buty. Wszystkie elementy zostały wykonane z dużą dbałością o szczegóły oraz zgodnie z tradycyjnymi wzorami charakterystycznymi dla naszego regionu. Dzięki temu zespoły mogą jeszcze piękniej prezentować bogactwo lokalnego folkloru podczas występów i wydarzeń kulturalnych.
W ramach projektu zorganizowano również 6 warsztatów dla członków zespołów regionalnych. Był to czas wspólnej pracy, nauki i rozwijania pasji do folkloru. Podczas warsztatów uczestnicy doskonalili kroki tańców ludowych, pracowali nad choreografią oraz przygotowywali nowe elementy programów artystycznych. Spotkania odbywały się zarówno w formie zajęć stacjonarnych, jak i wyjazdowych zgrupowań. Zespoły doskonaliły umiejętności tańca i śpiewu między innymi w Muszynie, Murzasichlu oraz Zakopanem. W warsztatach uczestniczyły dzieci, młodzież i dorośli członkowie zespołów regionalnych. Oprócz pracy nad tańcem uczestnicy mieli także okazję poszerzyć swoją wiedzę o gwarze, zwyczajach oraz obrzędowości regionu. Jedno ze spotkań skierowane było również do liderów zespołów regionalnych z terenu gminy Kamionka Wielka i miało charakter szkoleniowy oraz integracyjny.
Część działań projektowych została skierowana do najmłodszych. W ramach projektu zrealizowano 20 lekcji tradycji w szkołach podstawowych na terenie powiatów nowosądeckiego i tarnowskiego. Podczas tych spotkań uczniowie poznawali elementy kultury ludowej, muzykę, zwyczaje oraz historię regionu. Zajęcia pozwoliły młodemu pokoleniu w ciekawy sposób odkrywać lokalne dziedzictwo i zobaczyć, jak ważną częścią naszej tożsamości jest folklor.
Stowarzyszenie zorganizowało również Konkurs Krakowiaka Sądeckiego, skierowany do dzieci i młodzieży. Zadaniem uczestników było napisanie tekstu trzynastozgłoskowego krakowiaka sądeckiego inspirowanego lokalną tradycją. Ważnym elementem konkursu były także rozmowy z tradycjonalistami prowadzone przez dzieci i młodzież. Ich celem było poznanie dawnych zwyczajów oraz obrzędów związanych z kulturą i tradycją regionu, z którego wywodzą się uczestnicy.
W nagrodę za zdobycie I i II miejsca zwycięskie grupy wzięły udział w wycieczkach do Pacanowa oraz Zakopanego. Był to nie tylko czas radości ze wspólnego sukcesu, ale także okazja do integracji i dalszej wspólnej pracy na rzecz pielęgnowania lokalnej tradycji.
Jednym z ważniejszych wydarzeń był koncert „Ku wolności” upamiętniający rocznicę urodzin św. Jana Pawła II, który odbył się w maju w Kościele Parafialnym w Kamionce Wielkiej. Wydarzenie rozpoczęło się uroczystą Mszą Świętą oraz nabożeństwem majowym prowadzonym przez Zespół Regionalny Skalnik. Następnie odbył się koncert pełen refleksji i muzyki. Na scenie wystąpili muzycy z Kamionki Wielkiej wraz z młodymi solistami. W programie znalazły się utwory nawiązujące do nauczania i przesłania Papieża Polaka. Był to wyjątkowy wieczór, który zgromadził wielu mieszkańców i stał się okazją do wspólnego przeżywania wartości, o których mówił św. Jan Paweł II – wolności, odpowiedzialności oraz troski o drugiego człowieka. Atmosfera koncertu była pełna wzruszeń, refleksji i wspólnego poczucia wspólnoty.
Zespół Regionalny Skalnik miał także możliwość reprezentowania naszego kraju podczas Międzynarodowego Festiwalu Muzyki i Tańca Ludowego w Rimini, gdzie zaprezentował folklor naszego regionu przed międzynarodową publicznością. Udział w festiwalu był nie tylko okazją do pokazania piękna polskiej kultury ludowej, ale także do spotkania z tradycjami innych krajów i wymiany doświadczeń z zespołami z różnych części świata.
Zwieńczeniem projektu były dwa koncerty kolęd i pastorałek, które wprowadziły uczestników w wyjątkową, świąteczną atmosferę. Jeden z nich odbył się w Tarnowie i był okazją do zaprezentowania bogactwa lachowskiej tradycji kolęd i pastorałek w regionie tarnowskim. Drugi koncert miał miejsce w Mystkowie i stał się prawdziwym świętem wspólnego kolędowania.
Podczas koncertów wystąpili artyści z Zespołu Regionalnego Mały Skalnik, Zespołu Regionalnego Mali Mystkowianie, Zespołu Regionalnego Mali Mszalniczanie, a także Orkiestra Dęta z Mystkowa pod batutą Mateusza Główczyka oraz soliści. Podczas wydarzeń zabrzmiały zarówno dobrze znane kolędy, jak i mniej popularne pastorałki związane z tradycją ludową.
Szczególny charakter miał koncert w Mystkowie, który zgromadził wokół ołtarza ponad 200 muzyków i artystów. Był to wyjątkowy czas wspólnego śpiewu i przeżywania świątecznej atmosfery. Wzniosłym momentem koncertu było również wręczenie Orkiestrze Dętej z Mystkowa brązowego medalu „Gloria Artis”, którego dokonał pełnomocnik Wojewody Małopolskiego – Stanisław Kaszyk.
Wydarzenie było także transmitowane, dzięki czemu mogło w nim uczestniczyć jeszcze więcej osób – również tych, którzy nie mogli być obecni w kościele. Wspólne kolędowanie stało się pięknym momentem spotkania i przypomnieniem, jak ważną częścią naszej kultury jest tradycja śpiewania kolęd.
Realizacja projektu była możliwa dzięki Wam – osobom, które oddały swój głos i wsparły jego powstanie. To właśnie dzięki temu udało się przeprowadzić wszystkie zaplanowane działania – warsztaty, wydarzenia kulturalne, lekcje tradycji oraz przygotować nowe elementy strojów regionalnych dla zespołów. Każdy oddany głos sprawił, że projekt stał się wspólnym dziełem całej lokalnej społeczności.
Projekt „Z regionalizmem w przyszłość” pokazał, jak ważne jest pielęgnowanie lokalnych tradycji i przekazywanie ich kolejnym pokoleniom. Spotkania, warsztaty i wydarzenia kulturalne pozwoliły jeszcze mocniej poczuć więź z kulturą regionu. Dzięki takim inicjatywom tradycja nie pozostaje jedynie częścią przeszłości – wciąż żyje w muzyce, tańcu, strojach oraz w sercach ludzi, którzy chcą ją pielęgnować i przekazywać dalej, nadając jej prawdziwy sens wspólnoty i życia dla innych.
Projekt finansowany ze środków Budżetu Województwa Małopolskiego w ramach 7. edycji Budżetu Obywatelskiego Województwa Małopolskiego.